Heftruck met cabine: welke soorten zijn er en wanneer kiest u er een?

Beschermdak, regenafdekking, gedeeltelijke of volledige cabine

De uitrustingslijsten van Hyundai onderscheiden vier niveaus. In de brochureteksten heet de bestuurdersplaats soms ook ‘bestuurderscabine’, ook zonder ruiten of deuren; kijk dus in de uitrustingslijst wat er werkelijk op de truck zit.

Bron: uitrustingslijsten in de Hyundai-brochures; de pdf’s staan in de bronnenlijst.

Wat het beschermdak zelf doet en of het verplicht is, leest u in veiligheidskooi op een heftruck. Hoe cabine, banden en verlichting samen een truck geschikt maken voor buiten, staat in cabine, banden en verlichting voor buitenwerk.

Cabine, verwarming en airco per Hyundai-serie

In de twee rechterkolommen gaat het om opties, tenzij er ‘standaard’ staat. ‘Gedeeltelijk’ is de gedeeltelijke cabine.

Bron: uitrustingslijsten en brochureteksten van Hyundai (bronnenlijst). ‘Niet vermeld’: de brochure zegt er niets over. 25BE-X t/m 35BE-X: de symbolen lijken een rij verschoven; cabines en airco zijn in elke lezing optie. 25L-9A: de lijst geeft bij airco en/of verwarming ‘- / optie’. 70D-9V t/m 300D-9VC: de lijst kent alleen ‘standaard’ en ‘niet beschikbaar’; de wisser heeft een lege cel en is dus niet standaard.

De airco bevat volgens de lijsten van onder meer de D-9V, L-9A en de 70D-9V het koudemiddel R134a: 0,55 kg, gelijk aan 0,787 ton CO2-equivalent. Stoelverwarming staat bij onder meer de D-9V, L-9A, DE-9V en 40B-X als aparte stoeloptie in de lijst. De 160B-X en 180B-X staan niet in de tabel; reachtrucks en magazijntrucks hebben geen cabine-opties in de lijst.

Wanneer is een cabine zinvol?

Kou, wind en regen. Volgens het Arbobesluit veroorzaakt de temperatuur op de arbeidsplaats, rekening houdend met de aard van het werk, geen schade aan de gezondheid. Kan door de temperatuur of ongunstige weersomstandigheden toch schade ontstaan, dan worden persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking gesteld. Voorkomen die de schade niet, dan wordt de duur van het werk beperkt of afgewisseld met een tijdelijk verblijf op een plek waar de temperatuur geen schade geeft (artikel 6.1). Een vaste temperatuur noemt de wet niet, schrijft het Arboportaal, dat onder meer aanraadt de werkplek af te schermen van kou, wind en/of regen. Het wijst er ook op dat wind de gevoelstemperatuur verlaagt en dat ook werknemers in tochtige, onverwarmde loodsen last hebben van kou. Een verwarmde cabine is een manier om de bestuurdersplaats af te schermen.

Buitenwerk. De HSE schrijft: bescherm de bestuurder buiten tegen slecht weer, sta geen geïmproviseerde of tijdelijke weerbescherming toe en gebruik geen platen, krimpfolie of plastic over de bestuurdersplaats, omdat het zicht dan afneemt, vooral naar boven, en de afdekking kan loskomen. Gebruik waar mogelijk heftrucks met cabine en ruitenwissers (L117, paragraaf 109).

Warmte. Ook voor hitte noemt de wet geen temperatuur. Het Arboportaal noemt het werk verkorten, afwisselen met werk op een koelere plek, koele dranken en beschermingsmiddelen. Airco is bij veel Hyundai-series een optie en bij de zware series standaard.

Stof en uitlaatgassen. De Machinerichtlijn vraagt de fabrikant risico’s door uitlaatgassen bij de bedienerspost te vermijden en de bediener in een omgeving met gezondheidsrisico’s met passende middelen te beschermen, in voorkomend geval met een deugdelijke cabine (bijlage I, punt 1.1.7). Zie ook heftruck in een stoffige of vuile werkomgeving.

Lawaai. Boven een dagelijkse blootstelling van 80 dB(A) stelt de werkgever gehoorbescherming ter beschikking, boven 85 dB(A) neemt de werkgever maatregelen, vanaf 85 dB(A) wordt gehoorbescherming gedragen, en 87 dB(A) is de grens inclusief gehoorbescherming (Arbobesluit artikel 6.8). Als maatregelen noemt het Arbobesluit onder meer stillere arbeidsmiddelen en afscherming of omkasting (lid 2); de HSE vraagt bij de keuze van een truck op het geluid te letten (L117, paragraaf 116).

In het algemeen houdt de werkgever bij de keuze van een arbeidsmiddel rekening met het werk en de omstandigheden (Arbobesluit artikel 7.3, lid 1). Dit is een samenvatting; de wettekst is leidend.

Aandachtspunten bij een heftruck met cabine

Zicht en ruiten

Het zicht vanaf de bestuurdersplaats moet veilig werken mogelijk maken (Machinerichtlijn, bijlage I, punt 3.2.1). Hyundai noemt bij de zware dieselheftrucks een vervormingsvrije voorruit met een enkele buiging, zonnekleppen, een deur zonder vulstuk in het midden en optioneel verwarmde zijspiegels; in de cabine van de D-9V, D-9VB en L-9A zit een ontwasemingskanaal voor de voorruit in de hemelbekleding. Bij de 40B-X is een dak-, voor- en achterruit met wissers een optie, bij de 60B-X tot en met 120B-X een wisser voor de dakruit. De HSE vraagt hulpmiddelen voor het zicht, zoals spiegels en camera’s, mee te nemen in de dagelijkse controle (L117, paragraaf 118).

Verwarming, ventilatie en airco

Op de arbeidsplaats is voldoende niet-verontreinigde lucht, en luchtverversingsinstallaties stellen werknemers niet bloot aan hinderlijke tocht (Arbobesluit artikel 6.2). Hyundai beschrijft bij de zware dieselheftrucks airco via meerdere ventilatieopeningen die het luchtvolume in vier richtingen regelen, en bij de DE-9V een verwarming die warme lucht naar boven- en onderlichaam blaast. Noemt de lijst alleen verwarming, dan is airco niet vermeld.

Geluid

Het typeblad geeft het geluidsniveau bij het oor van de bestuurder voor de standaarduitvoering, niet wat een cabine scheelt. Hyundai noemt bij de 70D-9V tot en met 100D-9V minder cabinegeluid door onder meer een herontworpen cabinestructuur en een lager toerental van de koelventilator, en bij de LE-7U een zwevend beschermdak dat geluid en trillingen vermindert. Waarden per model: geluidsniveau heftruck.

Deuren en gordel

De uitgang van een bedienerspost moet snel ontruimen mogelijk maken, zo nodig met een nooduitgang in een andere richting (Machinerichtlijn, punt 1.1.7). Bij de zware dieselheftrucks kantelt de cabine niet als de rechterdeur openstaat. Het Arbobesluit noemt een bestuurderscabine als een van de voorzieningen tegen kantelen of de gevolgen daarvan, naast onder meer een voorziening waarmee personen zich op de zitplaats kunnen vastzetten (artikel 7.17a, lid 5); is er een gordel, gebruik die dan (HSE L117, paragraaf 105). Lees verder in is de heftruckgordel verplicht.

Hoogte en onderhoud

Een cabine kan de truck hoger maken: bij de 25D-9V geeft het typeblad 2.160 mm met beschermdak en 2.170 mm met cabine (regel 4.7). Hoogtes per serie staan bij de veiligheidskooi. Bij de 60B-X tot en met 120B-X en de 70D-9V tot en met 300D-9VC kantelt de cabine tot 52 graden, zodat aandrijflijn, hydrauliek en elektrisch systeem bereikbaar zijn.

Achteraf een cabine monteren

Een cabine op een bestaande heftruck zetten verandert de machine. De bronnen zeggen:

• Wie een machine wijzigt, stelt met ten minste een risicobeoordeling vast of het een ingrijpende wijziging is. Is dat zo, dan rusten op de wijziger de volledige fabrikantsverplichtingen, met technisch dossier, EG-verklaring, handleiding en CE-typeplaatje (Nederlandse Arbeidsinspectie).
• De Machineverordening noemt een wijziging substantieel als die niet door de fabrikant is voorzien of gepland en een nieuw gevaar of groter risico geeft, zodat extra afschermingen met een aangepast veiligheidscontrolesysteem of extra maatregelen voor de stabiliteit of mechanische sterkte nodig zijn (artikel 3, punt 16); de wijziger geldt dan als fabrikant (artikel 18).
• Veranderingen aan een arbeidsmiddel gelden in het Arbobesluit als uitzonderlijke gebeurtenis; daarna wordt het arbeidsmiddel opnieuw gekeurd en zo nodig beproefd (artikel 7.4a, lid 4).
• Wijzig beschermingsstructuren tegen kantelen of vallende voorwerpen op geen enkele manier en raadpleeg bij schade de fabrikant (HSE L117, paragraaf 107).

Vraag dus eerst de fabrikant of importeur of er voor uw type een cabine of regenafdekking is voorzien. Bij de 40L-9 is de cabine volgens Hyundai met bouten bevestigd en gebaseerd op vier hoofdcomponenten, zo nodig te vervangen door originele onderdelen; of die ook achteraf op een bestaande truck past, zegt de brochure niet. Wij zijn de officiële Hyundai-importeur voor Nederland; onze eigen monteurs doen onderhoud en keuringen op locatie. Wilt u weten welke cabine-uitvoering bij uw type hoort? Bel 0168 467 467 of neem contact op; u krijgt binnen 24 uur op werkdagen een reactie.