Hoe werkt het remsysteem van een heftruck?

Wat de regels van de remmen vragen

Volgens de Machinerichtlijn moet een machine met eigen aandrijving veilig kunnen vertragen, stoppen, remmen en stilstaan, onder alle voorziene omstandigheden, belastingen, bodems en hellingen (bijlage I, punt 3.3.3). Daarvoor is er een hoofdrem en, waar de veiligheid dat vraagt, een noodinrichting met een eigen bedieningsorgaan voor als de hoofdrem uitvalt, en een parkeerrem. De parkeerrem mag met een andere rem zijn gecombineerd als hij louter mechanisch werkt.

Het Arbobesluit vraagt van de werkgever een rem- en stopvoorziening en zo nodig een noodvoorziening (artikel 7.17b); de Machineverordening neemt punt 3.3.3 vanaf 20 januari 2027 vrijwel letterlijk over. De veiligheidsnorm EN ISO 3691-1 voor heftrucks, stapelaars en palletwagens heeft een paragraaf over remmen (4.3), maar is niet vrij in te zien; wij noemen daarom geen remwegen. Dit is een samenvatting; de wettekst is leidend.

Bedrijfsrem: trommelrem of natte schijfrem

De bedrijfsrem bedient u met het rempedaal. Het typeblad noemt hem op regel 5.10 (bij de B-X, DE-9V en LE-7U op regel 8.11). Bij de meeste Hyundai-heftrucks staat daar ‘hydraulisch’: het pedaal werkt via remolie op de remmen. Hoe de rest van de machine werkt, leest u in how does a forklift work.

Trommelrem. Bij het remmen worden remschoenen met een remvoering naar buiten tegen de meedraaiende remtrommel gedrukt; de wrijving remt het wiel af (Wikipedia, trommelrem).

Natte schijfrem. De remschijven draaien in olie. Volgens Hyundai zorgt dat voor snelle koeling van de remmen en een hoge duurzaamheid (40L-9), en zijn ze beschermd tegen stof en water (D-9VB). Bij de D-9V draaien ze in de olie van de aandrijfas; Hyundai vergrootte daar het oliecarter met 46 procent voor een langere levensduur van de natte remmen.

Bron: Wikipedia (trommelrem) en de Hyundai-brochures. Nadelen van natte remmen noemen deze bronnen niet.

Parkeerrem: handrem, automatische parkeerrem en auto hold

De parkeerrem houdt de truck stil als u stopt of uitstapt. Bij de LPG-modellen L-7M en L-7A trekt u een hendel aan, volgens Hyundai met een ratelmechanisme (L-7M) of van het vastkliktype (L-7A); een lampje toont dat de rem erop staat. Bij nieuwere series werkt de parkeerrem automatisch:

• D-9V, D-9VB en L-9A: de rem gaat erop als de motor wordt uitgeschakeld; Hill Start Assist Control (HAC) voorkomt terugrollen als u op een helling wegrijdt.
• DE-9V en 70D-9V tot en met 300D-9VC: de rem gaat erop als de motor stopt of de bestuurder de stoel verlaat; met een knop zet u hem bij draaiende motor aan of los.
• 40L-9: een onderhoudsvrij automatisch parkeersysteem in de differentieeleenheid.
• BT-9U: een elektrische parkeerrem die zichzelf aan- en uitzet.
• B-X: auto hold zet de rem erop als u het rempedaal langer dan 4 seconden ingetrapt houdt, auto parking als u de stoel verlaat.

De handrem van een dieselheftruck trekt u bij de huidige Hyundai-dieselseries dus niet aan: de parkeerrem gaat erop als u de motor uitzet. Heeft uw heftruck wel een hendel, trek die dan aan tot hij vastzit en zet hem los voordat u wegrijdt.

Bij het parkeren remt u rustig af, zet u de bediening in neutraal, de parkeerrem erop en de motor uit; op een helling zet u ook de wielen vast (OSHA). Meer over hellingen leest u bij klimvermogen en hellingen.

Het inchpedaal bij diesel en LPG

Bij een diesel- of LPG-heftruck met koppelomvormer drijft de motor via die koppelomvormer en een transmissie met koppelingen voor vooruit en achteruit de wielen aan, en tegelijk de hydraulische pomp voor heffen en kantelen. Zo beschrijft een Amerikaans octrooi (US 7.475.753) het; Hyundai noemt bij de DE-9V een powershift met koppelomvormer. Het inchpedaal regelt die koppelingen. Trapt u het in, dan grijpen ze gedeeltelijk aan of laten ze los: de truck kruipt, en met gas drijft de motor de pomp aan. Verder ingetrapt beweegt het rempedaal mee en remt de truck. Zo gaat u met één voet van kruipen naar remmen; daarom hoort het inchpedaal bij het rempedaal. Volgens de Amerikaanse arbeidsinspectie OSHA geeft het inchpedaal meer controle in krappe ruimtes.

Hyundai noemt inching- en rempedalen bij de L-7A en de 70D-9V tot en met 300D-9VC. Bij de D-9V meet een sensor de stand van het kruippedaal en stuurt de transmissieregeleenheid vooruit en achteruit proportioneel aan; de kruipsnelheid stelt u in via het instrumentenpaneel.

Een elektrische Hyundai-heftruck heeft volgens het typeblad een aparte rij- en hefmotor (regels 6.1 en 6.2); een inchpedaal noemen de brochures daar niet. Rijsnelheden per model vindt u in hoe snel rijdt een heftruck.

Remmen met een elektrische heftruck

Ook een elektrische heftruck heeft een bedrijfsrem met rempedaal (zie de tabel hieronder). Daarnaast kan de rijmotor remmen. Bij regeneratief remmen laten de draaiende wielen de motor stroom opwekken, en dat remt de truck af (fueleconomy.gov, Amerikaanse overheid). Hyundai noemt dit bij de 40B-X tot en met 55B-X, waar het de warmte in de aandrijfas beperkt. Die modellen en de 100B-X en 120B-X hebben ook twee rempedalen, voor rijden met twee voeten.

Hoe sterk de truck vertraagt als u het gas loslaat, hangt af van de instelling van de rijregelaar; in de handleiding van de Curtis 1226 is dat bijvoorbeeld een instelbare waarde. Bij de elektrische Hyundai-heftrucks in de tabel houdt een anti-terugrolsysteem de truck op een helling tegen, bij de BE-X ook als u gas- en rempedaal niet gebruikt.

Palletwagens en stapelaars: remmen met de dissel

Een truck met meelopende bestuurder mag volgens de Machinerichtlijn alleen rijden zolang de bestuurder de rijbediening blijft bedienen, met een snelheid die past bij lopen (bijlage I, punt 3.3.4). U remt met de dissel: laat u die los, dan gaat hij terug naar de rechtopstaande stand en remt de truck automatisch (handleiding elektrische palletwagen Uline IH-2302). Hyundai noemt bij de EP-X en de stapelaars ES-XB en ES-XN een luchtveer die de dissel rustig terugbrengt. Met de ‘tiller up drive’ rijdt u in krappe ruimtes met de dissel rechtop: standaard op de EP-XB en EP-X, ook mogelijk op de 12ES-XB en 12ES-XN.

Stilstaan doet de truck op een elektromagnetische rem. Hyundai noemt Intorq-remmen bij de EP-XB, EP-X en ES-X, en een elektromagnetische Intorq-rem bij de EPR-X. Bij een Intorq-veerkrachtrem drukken veren de remschijf vast zolang de spoel geen stroom krijgt; met stroom trekt de elektromagneet de rem los. Valt de stroom weg, dan remt hij (Kendrion). Welk type Hyundai gebruikt, staat niet in de brochure. In de handleiding van de Curtis 1226 licht de regelaar de rem pas als u met de dissel omlaag gaat rijden, en zet hij hem er weer op als de truck stilstaat.

Remmen per Hyundai-serie volgens de brochures

Bron: Hyundai-brochures en technische specificaties; de pdf’s staan in de bronnenlijst onderaan. ‘Niet vermeld’ betekent dat de brochure er niets over zegt.

Controle, remolie en wanneer naar de monteur

Test bij elke dagelijkse controle de bedrijfsrem en de parkeerrem; de Britse arbeidsinspectie HSE noemt een functietest van beide aan het begin van elke dienst. Het peil van de remolie ziet u in het reservoir; bij de 40B-9 en BH-9 meet een sensor het niveau, en de 40B-9, BE-X en L-7M waarschuwen bij een laag peil. Welke vloeistof erin hoort, staat in de handleiding. Laat de remmen nakijken als:

• de waarschuwing voor het remoliepeil aangaat;
• het rempedaal anders aanvoelt dan normaal;
• de parkeerrem de truck niet vasthoudt;
• de remweg langer lijkt dan normaal.

Repareren en afstellen doet een monteur: wie een arbeidsmiddel met een specifiek gevaar onderhoudt of repareert, heeft daarvoor specifieke deskundigheid en ervaring nodig (Arbobesluit artikel 7.6), en de werkgever houdt het onderhoudsboek bij (artikel 7.5). Bij een veerkrachtrem hoort het meten van de luchtspleet erbij, omdat te veel slijtage de remkracht sterk vermindert (Kendrion). Lees ook hoe vaak een heftruck onderhoud nodig heeft en wat de keurmeester bekijkt bij de VA-keur.

Twijfelt u welke remuitvoering bij uw werk past? Als officiële Hyundai-importeur denken wij mee: bel 0168 467 467 of neem contact op, dan reageren wij binnen 24 uur op werkdagen.