Welke veiligheidssystemen heeft een heftruck?

Welk systeem beschermt waartegen?

OPSS: de bestuurder hoort op de stoel

OPSS staat voor Operator Presence Sensing System: een schakelaar in de stoel die meet of de bestuurder zit. Verlaat de bestuurder de stoel, dan blokkeert het systeem volgens de Hyundai-brochures rijden, heffen en kantelen van de mast. Bij de B-X schakelt het alle bewegingen van aandrijving en mast uit, ook als een bedieningselement nog wordt bediend. De uitrustingslijst van de BE-X noemt twee varianten, OPSS voor alleen rijden en OPSS voor rijden en mast, en zet beide op standaard.

Bij de D-9V en D-9VB werkt OPSS volgens de brochure samen met de automatische parkeerrem. Bij de zware diesels van de 70D-9V tot en met de 300D-9VC wordt de parkeerrem automatisch geactiveerd als de motor stopt of als OPSS ingrijpt. Standaard volgens de uitrustingslijst is OPSS bij de BE-X, D-9V, D-9VB, L-7M, L-9A en 40/45/50L-9; bij de andere series beschrijven de brochures het zonder te vermelden of het standaard is.

Let op: OPSS houdt de bestuurder niet op de stoel als de heftruck kantelt. Daarvoor zijn de gordel en de gordelblokkering, die de bediening blokkeert zolang de gordel niet om is. Per serie leest u dat in is een gordel op de heftruck verplicht?

Stilstaan en hellingen: parkeerrem, HAC en anti-terugrol

• Automatische parkeerrem. Bij de D-9V, D-9VB en L-9A treedt de parkeerrem in werking zodra de motor wordt uitgeschakeld. De DE-9V heeft de automatische parkeerrem standaard; die grijpt in als de motor stopt of als de bestuurder de stoel verlaat, en is met draaiende motor met een aparte knop te bedienen. Bij de zware diesels werkt het net zo. De BT-9U heeft een elektrische parkeerrem die automatisch in- en uitschakelt, zonder handeling van de bestuurder. Bij de B-X schakelt de parkeerrem in als het rempedaal langer dan 4 seconden wordt ingetrapt (auto hold) en als de bestuurder de stoel verlaat (auto parking). De 40/45/50L-9 heeft volgens de brochure een onderhoudsvrij automatisch parkeersysteem in de differentieeleenheid; de L-7M een handbediende parkeerrem met ratelmechanisme.
• HAC (Hill Start Assist Control). Bij de D-9V, D-9VB en L-9A: voorkomt terugrollen bij het wegrijden op een helling. Volgens de D-9V-specificaties activeert HAC de parkeerrem als de heftruck op een helling stopt. Bij de DE-9V grijpt de automatische parkeerrem tijdelijk in bij stilstand op een helling.
• Anti-terugrolsysteem. Volgens de brochures zijn de 16/18/20B-9, B-9U, BT-9U en 40/45/50B-9 ermee uitgerust; het voorkomt dat de heftruck achteruit van een helling rolt en helpt bij het wegrijden. Bij de BE-X houdt het de heftruck ook stil als gas- en rempedaal niet worden gebruikt; bij de B-X regelt het op een helling de snelheid, zodat de heftruck niet terugrolt. De BH-9 en 40/45/50L-9 noemen het ook.

Parkeren blijft een taak van de bestuurder: een mobiel arbeidsmiddel wordt pas verlaten als het is stilgezet en zeker is gesteld dat het niet onverhoeds in beweging komt (Arbobesluit artikel 7.17c lid 8). Hoe rem en parkeerrem werken, leest u in het remsysteem van een heftruck; welke helling een model aankan, staat in het klimvermogen per model.

Snelheid: begrenzer, Curve Control en rijden met geheven last

• Snelheidsbegrenzer. De maximale rijsnelheid is in te stellen op wat de locatie toelaat. Bij de BE-X via de multifunctionele monitor, bij de 40/45/50B-9 via het instrumentenpaneel van 10 tot 1 km/u, bij de L-9A en 40/45/50L-9 met een schakelaar op het dashboard die een vooraf geprogrammeerde snelheidsverlaging inschakelt. Bij de 40/45/50L-9 staat de snelheidsbegrenzer standaard in de uitrustingslijst; bij de LE-7U is de rijsnelheidsregeling een optie en bij de L-7M de snelheidsregeleenheid. Volgens de brochures van de DE-9V en de zware diesels blijven klimvermogen en mastwerking met begrenzer behouden.
• Rijden met geheven last. Als optie bij de BE-X: de rijsnelheid wordt beperkt tot 3 km/u zodra de vorken tot 500 mm of boven de vrije hefhoogte zijn geheven, zodat de lading er niet af valt en de heftruck niet kantelt. Bij de reachtruck BRJ-9 neemt de rijsnelheid automatisch af als tot een bepaalde hoogte is geheven. De uitrustingslijst van de 100B-X en 120B-X noemt een ‘high mast travel limit’ als optie, zonder de werking te beschrijven.
• Curve Control. Beperkt de rijsnelheid op basis van de draaicirkel, voor soepele en nauwkeurige bochten. Genoemd bij de 16/18/20B-9, B-9U, BT-9U, BH-9, 40/45/50B-9 en de reachtruck BRJ-9. Bij de 40/45/50B-9 meet een stuurhoeksensor de stuurhoek en daalt de rijsnelheid naarmate die groter wordt.
• Schildpadstand. Een langzaamrijstand voor zones met lage snelheid. Bij de 16/18/20B-9 met een knop op het bedieningspaneel; bij de 40/45/50B-9 gaat de snelheid naar een vooraf ingestelde waarde; bij de BH-9 houdt de kruipstand beladen 7 km/u aan.
• DCSR. Voorkomt dat de rijrichting bij hoge snelheid wordt omgeschakeld; volgens de brochures vermindert dat ook bandenslijtage en beschermt het de transmissie. Genoemd bij de D-9V, D-9VB, L-9A en 40/45/50L-9; bij de eerste drie als functie die kan worden ingeschakeld.

Het Arbobesluit noemt geen maximumsnelheid. Waar heftrucks en werknemers samen zijn, stelt u doeltreffende verkeersregels vast (artikel 7.17c lid 4); een begrenzer helpt om de snelheid uit die regels ook aan te houden. Hoe u dat vastlegt: verkeersplan voor magazijn en bedrijfsterrein.

Last en stabiliteit: lastweergave, horizontaal kantelen en daalbeveiliging

• Lastweergave en overbelastingswaarschuwing. Het display toont het gewicht van de geheven last. Bij de B-X tot 9 ton en de DE-9V (beide optie) waarschuwt het systeem ook als de last het nominale of ingestelde maximum overschrijdt; bij de DE-9V hoorbaar en zichtbaar. Bij de 40/45/50L-9 (optie) brandt dan een waarschuwingslamp voor overbelasting. Bij de 100B-X en 120B-X staat de lastweergave standaard in de uitrustingslijst, bij de zware diesels de lastsensor.
• Waarschuwing machinepositie. Bij de D-9V, D-9VB en L-9A meet de machineregeleenheid (MCU) tijdens het rijden de beweging in lengte- en dwarsrichting en waarschuwt de bestuurder als vooraf ingestelde stabiliteitswaarden worden overschreden.
• Hellingweergave. Bij de zware diesels van 7 tot 30 ton standaard: de helling van de weg wordt realtime getoond; boven de ingestelde waarde kleurt het symbool rood en klinkt een zoemer.
• Automatisch horizontaal en automatisch kantelen. Laat het kantelen van de mast stoppen zodra de vorken horizontaal staan, of houdt de vorken evenwijdig aan de grond; volgens de brochure van de 40/45/50L-9 helpt dat bij laden en lossen op hoge stellingen. Een optie bij onder meer de 16/18/20B-9, B-9U, BT-9U, BH-9, 40/45/50B-9, B-X, DE-9V, 40/45/50L-9, 70/80/100D-9V en 180/250D-9V; bij de D-9V, D-9VB en L-9A heet het auto-kantelende balancering.
• Mastdemping. Dempt verticale mastbewegingen voor een stabielere last, vooral op oneffen ondergrond (B-X, optie). Als accumulator voor mastdemping ook een optie bij onder meer de D-9V, D-9VB, L-9A en 40/45/50L-9.
• Kantelvergrendeling. Bij de zware diesels vergrendelt een functie de achterwaartse kanteling, zodat de mast niet vanzelf doorzakt.
• Daalbeveiliging. Een daalregelventiel houdt de daalsnelheid van de vorken onder controle. Bij de BH-9 en 40/45/50B-9 voorkomt een veiligheidsventiel dat de vorken vallen als een hydraulische leiding plotseling beschadigd raakt; bij de L-7M en 40/45/50L-9 neemt de daalsnelheid automatisch af bij een defect aan de hydraulische slangen.

Deze systemen veranderen niets aan het lastdiagram: wat een heftruck veilig heft, hangt af van hefhoogte, lastzwaartepunt en aanbouwdelen. Zie Restkapazität berechnen de het zwaartepunt van een heftruck.

Zien en gezien worden: spiegels, camera’s en voetgangersdetectie

Bij de aanrijdingen met heftrucks die de Nederlandse Arbeidsinspectie in 2020 tot en met 2025 onderzocht, zag de bestuurder het slachtoffer in 72% van de gevallen niet of niet op tijd, en zag of hoorde het slachtoffer de heftruck in 65% niet. Haar conclusie: alleen organisatorische maatregelen voorkomen deze aanrijdingen waarschijnlijk niet altijd; minder heftruckbewegingen en technische maatregelen, zoals aanrijddetectie en automatische afremsystemen, lijken effectief.

• Spiegels. Een panoramaspiegel is standaard bij onder meer de 16/20BE-X, B-9U, BT-9U, 40/45/50/55B-X, 60 tot 90B-X, D-9V, D-9VB, DE-9V, de zware diesels, L-7M, LE-7U, L-9A en 40/45/50L-9. Bij de 25/30/35BE-X zijn zijspiegels met panoramaspiegel een optie. De 100B-X en 120B-X hebben standaard een mastspiegel voor zicht op vorken en last.
• Camera’s. Een achteruitrijcamera, soms ook een voorcamera, is bij de meeste series een optie. Bij de B-9U, BT-9U, D-9VB en L-9A kan het camerabeeld in het instrumentenpaneel verschijnen en automatisch aangaan bij achteruitrijden. De BE-X heeft als optie draadloze camera’s voor en achter, met een frontcamera aan de vork voor pallets op hoge stellingen; de DE-9V een vorkcamera; de B-X tot 9 ton een camera achter, voor of 360 graden. Bij de 100B-X en 120B-X is een achteruitrijcamera met eigen monitor standaard.
• Blue Spot en Red Zone. Blue Spot projecteert een blauwe lichtvlek voor of achter de heftruck als waarschuwing voor voetgangers; Red Zone markeert met rode vloerverlichting een veiligheidsgrens rond de heftruck. Een optie bij onder meer de BE-X, BT-9U, B-X en DE-9V; Blue Spot ook bij de 16/18/20B-9 en B-9U, een blauw waarschuwingslicht achter bij de D-9V, D-9VB en L-9A. Bij de trekker 30/50ET-X en de orderpicker 25EO-X is een blauw licht voor standaard: het gaat automatisch aan bij vooruitrijden en draait mee met de stuurhendel. Meer in zwaailicht en Blue Spot op de heftruck.
• Voetgangersdetectie. Bij de B-X van 4 tot 9 ton als optie: een camera herkent personen bij de heftruck, het gebied wordt geel gemarkeerd op de monitor en een zoemer waarschuwt de bestuurder. Voor de 100B-X en 120B-X is het Advanced Pedestrian Detection System een optie: camera’s met AI herkennen voetgangers, geven een waarschuwing met beeld en geluid en regelen de rijsnelheid naar de afstand tot de voetganger. Detectiebereik, waarschuwingszones en snelheidsverlaging zijn in te stellen.
• Achteruitrijalarm. Standaard bij onder meer de DE-9V en de B-X, en als rijalarm bij de 25/30/35BE-X.

Het Arbobesluit vraagt doeltreffende hulpmiddelen voor voldoende zicht als het directe gezichtsveld van de bestuurder tekortschiet (artikel 7.17b lid 2 onder e). Moeten werknemers in de werkzone van een heftruck zijn, dan neemt u doeltreffende maatregelen om te voorkomen dat zij gewond raken (artikel 7.17c lid 6). Spiegels, camera’s en detectie kunnen daarbij horen; de wet schrijft geen bepaald systeem voor.

Toegang: wachtwoord, pincode en RFID

Het Arbobesluit vraagt voorzieningen om te vermijden dat onbevoegden een heftruck in werking stellen (artikel 7.17b lid 2 onder a). De Hyundai-brochures noemen:

• Wachtwoord. Bij de D-9V, D-9VB, DE-9V, L-9A en 40/45/50L-9 is de bediening met een wachtwoord te blokkeren, tegen diefstal en ongeoorloofd gebruik; bij de DE-9V zijn tot tien wachtwoorden in te stellen. Bij de zware diesels start de motor niet zonder het ingestelde wachtwoord.
• Pincode en RFID-kaart. Bij de magazijntrucks: pincode standaard bij de 15/20EP-XB en de stapelaars 12ES-XB en 12ES-XN, een pincodepaneel met RFID-kaarten standaard bij de trekker 30/50ET-X en de orderpicker 25EO-X, en als optie bij onder meer de EPR-X en ESR-X. Volgens de brochure is RFID bedoeld voor een truck met meerdere bedieners.
• Bestuurdersverificatie via telematica. Bij de 40/45/50L-9 is een uitgebreide versie van Hi MATE met operatorverificatie en botsingsdetectie een optie; bij de B-X tot 9 ton werkt Hi MATE samen met authenticatieapparatuur van derden.

Accu, laden en brandstof

• Laadbeveiliging. Bij de BE-X met de optionele li-ion-accu blokkeert een veiligheidssensor elk gebruik van de heftruck zolang de laadkabels zijn aangesloten.
• Batterijbeheer (BMS). Elke li-ion-accu van de magazijntrucks heeft volgens de brochure een BMS dat tijdens laden en gebruik de belangrijke parameters bewaakt. Standaard bij de 15/20EP-XB en 12ES-XN, bij onder meer de EP-X en ESR-X samen met de optionele li-ion-accu. Voor de optionele li-ion-accu van de BT-9U en B-9U noemt de brochure meerlaagse celbescherming, een gesloten stalen behuizing en geen gevaarlijke gassen tijdens het laden.
• Accubrand. Bij de B-X van 4 tot 9 ton bewaakt het accusysteem continu de status tegen oververhitting, overstroom en te diepe ontlading, past het laden en ontladen bij afwijkingen automatisch aan en start het bij rook, koolmonoxide of te hoge temperatuur automatisch een blussysteem. Bij de 100B-X en 120B-X bewaakt een geïntegreerd blussysteem de conditie van de accu en wordt het in kritieke situaties automatisch ingezet.
• Hoogvolt. Bij de B-X zijn de hoogvoltkabels oranje gemarkeerd en extra geïsoleerd en afgeschermd, en beschermt een afdekkap de laadpoort tegen stoten, stof en vocht. Bij de 40 tot 90B-X isoleert u het hoogvoltsysteem voor onderhoud volledig door de MSD-stekker te verwijderen.
• Hoofdschakelaar. Een hoofdschakelaar die de stroom vanaf de accu onderbreekt, is standaard bij onder meer de D-9V, D-9VB, L-7M, L-9A, 40/45/50L-9 en de B-X, en een optie bij de DE-9V en LE-7U.
• LPG. Bij de L-9A sluit u in een noodgeval de gastoevoer af met een schakelaar. Zie ook de gasfles van een LPG-heftruck.

Kan een heftruck, aanhanger of lading brandgevaar opleveren, dan zijn er doeltreffende brandbestrijdingsmiddelen op de heftruck of op korte afstand op de arbeidsplaats (Arbobesluit artikel 7.17b lid 4). Een brandblusser staat bij de B-X tot 9 ton als optie in de uitrustingslijst. Eisen aan de laadplek leest u in de acculaadruimte.

Palletwagens, stapelaars, orderpicker en trekker

Bij de magazijntrucks gaat het vooral om snelheid in bochten, toegang en een noodvoorziening op de dissel. Volgens de Hyundai Warehouse Range-brochure:

Bron: Hyundai Warehouse Range 2025; standaard of optie gelezen uit de uitrustingslijsten. Waar tekst en tabel elkaar tegenspreken, staat dat erbij. De werking van de noodomkeerknop (emergency reverse) beschrijft de brochure niet.

Bij de 12/16/20ES-X houdt de lange dissel de bediener volgens de brochure op veilige afstand van de stapelaar. Bij de trekker en de orderpicker houden zijflanken met antislipmateriaal aan de rugleuning de bediener op de plaats in snelle bochten. De reachtruck 16/20BRJ-9B(H) heeft volgens de brochure Curve Control, een rijsnelheid die afneemt als tot een bepaalde hoogte is geheven en een hefmotor die afremt bij de maximale hoogte; de gordel en een led-zwaailicht zijn standaard, camera en lastweergave een optie.

Overzicht per serie

Zo staan de systemen in de Hyundai-brochures. Standaard: als standaard vermeld in de uitrustingslijst of de tekst. Option: als optie vermeld. Beschreven: in de brochure beschreven zonder vermelding van standaard of optie. ·: niet genoemd in de brochure.

Bron: Hyundai-brochures en technische specificaties (zie de bronnenlijst). Volgens de specificaties kan de standaard- en optionele uitrusting per land verschillen; vraag de uitvoering na in uw offerte. Gordel en gordelblokkering staan in het gordelartikel, zwaailicht en verlichting in het zwaailichtartikel.

Wat zegt de wet over veiligheidssystemen?

De wet noemt geen merken of systemen, maar wel wat een heftruck moet kunnen. Artikel 7.17b van het Arbobesluit geldt voor mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving waarvan de verplaatsing gevaren voor werknemers kan opleveren, zoals een heftruck. Die zijn uitgerust met:

• voorzieningen om te vermijden dat onbevoegden ze in werking stellen;
• een rem- en stopvoorziening, en zo nodig een noodvoorziening die de heftruck afremt en stilzet als het hoofdsysteem uitvalt;
• doeltreffende hulpmiddelen voor voldoende zicht als het directe gezichtsveld van de bestuurder tekortschiet;
• verlichting die past bij het werk, als de heftruck ’s nachts of op donkere plaatsen wordt gebruikt;
• doeltreffende brandbestrijdingsmiddelen bij brandgevaar, tenzij die op korte afstand op de arbeidsplaats aanwezig zijn.

Voor kantelen geldt artikel 7.17a lid 5 (cabine, gordel of een gelijkwaardige voorziening). Bij de keuze van een heftruck houdt u rekening met de risico’s uit uw RI&E (artikel 7.3 lid 1); zijn gevaren niet te voorkomen, dan beperkt u ze zoveel mogelijk (lid 4). Rijden heftrucks waar werknemers zijn, dan stelt u verkeersregels vast en houdt u werknemers uit de werkzone (artikel 7.17c lid 4 tot en met 6).

Voor de bestuurder geldt: beveiligingen op een arbeidsmiddel niet veranderen of buiten noodzaak weghalen, en ze op de juiste wijze gebruiken (Arbowet artikel 11 onder c). Een stoelschakelaar of gordelblokkering overbruggen past daar niet bij. Merkt een bestuurder dat een systeem niet werkt, dan meldt die dat direct aan de werkgever of leidinggevende (artikel 11 onder e).

Laat u een systeem achteraf inbouwen, dan is dat een verandering aan het arbeidsmiddel, en daarmee een reden voor een extra keuring (Arbobesluit artikel 7.4a lid 4). Zie de VA-keur. Dit is een samenvatting; de wettekst op wetten.overheid.nl is leidend.

Zo kiest u de systemen die bij uw werk passen

1. Begin bij de RI&E. Waar lopen voetgangers, waar zijn hellingen of laadperrons, hoe hoog heft u en wie rijdt er? De antwoorden bepalen welke systemen zinvol zijn.
2. Voetgangers in dezelfde ruimte: denk aan Blue Spot of Red Zone, een camera en, bij de B-X, voetgangersdetectie, naast een verkeersplan met gescheiden routes.
3. Hellingen en laadperrons: een automatische parkeerrem, HAC of anti-terugrol, en bij de zware diesels de hellingweergave.
4. Hoog stapelen: een begrenzer bij geheven last (BE-X, optie), automatisch horizontaal kantelen en een camera aan de vork.
5. Zware of wisselende lasten: een lastweergave met overbelastingswaarschuwing.
6. Meerdere bestuurders: toegang met wachtwoord, pincode of RFID-kaart, of bestuurdersidentificatie via Hi MATE.
7. Leg het vast in de offerte. Standaard en optie verschillen per serie en per land; laat de gekozen systemen per machine noteren.

Twijfelt u welke systemen bij uw werk passen? Als officiële Hyundai-importeur denken wij graag mee. Bel 0168 467 467 of gebruik het contactformulier; op werkdagen reageren wij binnen 24 uur. Bekijk ook de Gabelstapler de magazijntrucks in ons assortiment.