Heftruck in de winter: accu, banden, zicht en veiligheid

Wat verandert er in de winter?

Drie dingen: de temperatuur, de ondergrond en het licht. Op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok een uur terug. Op 21 december, de kortste dag, wordt het volgens de Rijksoverheid rond 8.45 uur licht en gaat de zon rond 16.30 uur onder. Een dienst van 7.00 tot 17.00 uur begint dan voordat het licht is en eindigt na zonsondergang.

Het KNMI waarschuwt dat gladheid soms moeilijk te zien is. IJzel is regen die bevriest zodra die de grond raakt; een kleine hoeveelheid is al genoeg. En volgens het Arboportaal kunnen mensen die buiten werken vooral in de winter met (extreme) kou te maken krijgen.

Wat kou doet met loodzuur- en li-ionaccu’s

Battery University (Cadex) beschrijft het effect: kou verhoogt de inwendige weerstand en verlaagt de capaciteit. Een accu die bij 27 °C 100 procent levert, geeft bij −18 °C doorgaans maar 50 procent. Hoe groot het verlies is, verschilt per accutype. Bij li-ion is het verlies tijdelijk: bij kamertemperatuur komt de capaciteit terug.

Lead acid

Loodzuur verdraagt kou redelijk en kan ook onder het vriespunt worden geladen, met een lagere laadstroom. Het grote risico is bevriezen. Bij een ontladen accu lijkt het elektrolyt meer op water en bevriest het eerder: volgens de BCI, geciteerd door Battery University, bevriest elektrolyt met een soortelijk gewicht van 1,15 bij −15 °C, tegen −55 °C bij een volle startaccu (1,265). Bevriezing geeft blijvende schade. Laad bij wisselende temperaturen met een lader die de laadspanning aan de temperatuur aanpast.

Li-ion

Li-ion kan volgens Battery University tot −20 °C worden ontladen, maar standaardcellen mogen niet onder 0 °C worden geladen. Dan slaat metallisch lithium neer op de anode, met blijvend verlies aan prestaties en veiligheid. Onder 5 °C moet de laadstroom al omlaag. Het beste resultaat geeft laden tussen 10 en 30 °C.

Werkt u in een koelcel of vrieshuis, lees dan ook heftruck voor koelcel of vrieshuis. De afweging tussen beide accutypes staat in loodzuur of lithium-ion.

Laden in de kou: wat de Hyundai-brochures noemen

• B-X (li-ion, 40 tot en met 130B-X): naast koeling heeft de accu een ingebouwd verwarmingssysteem dat de accutemperatuur actief regelt, voor constante prestaties bij zeer lage buitentemperaturen. Hyundai ontwierp de serie voor buitenwerk in regen, sneeuw en extreme kou; alle B-X-modellen doorstonden een sproeitest, een overstromingstest en een duurtest in koud klimaat. De IP54-lader is volgens de brochures geschikt voor opstelling binnen en buiten.
• 16/20BE-X: naast loodzuuraccu’s en een li-ionaccu is een li-ionaccu van 51,2 V/300 Ah met verwarming leverbaar, als optie.
• 25/30/35BE-X: li-ion is een optie, maar een variant met verwarming staat niet in de optielijst.

In de praktijk: laad een li-ionaccu zonder verwarming op een plek boven het vriespunt, laat een loodzuuraccu na de dienst niet ontladen in de kou staan en volg de instructies van de accu- en laderfabrikant.

Banden en grip

Welke band past, hangt af van de ondergrond. Volgens de Britse arbeidsinspectie HSE zitten massieve banden meestal op magazijntrucks en op trucks die op effen vloeren rijden, en luchtbanden vooral op ruwterreintrucks en grotere trucks. Bij Hyundai verschilt de standaardband per serie: de DE-9V en L-9A rijden standaard op luchtbanden, de BE-X op massieve banden. Andere banden zijn als optie leverbaar.

HSE adviseert banden dagelijks op schade te controleren en de spanning van luchtbanden wekelijks, of vaker bij leeglopen, op de waarde van de fabrikant te houden; een verkeerde spanning kan de truck instabiel maken. Neem dat mee in de dagelijkse controle.

Naast de banden telt de ondergrond. Het Arbobesluit bepaalt dat vloeren van arbeidsplaatsen zo veel mogelijk vrij zijn van oneffenheden en zo veel mogelijk stroef (art. 3.11).

Gladheid op het terrein

Het KNMI geeft code geel bij plaatselijke gladheid door opvriezing, aanvriezing of bevriezing van natte weggedeelten, hagel, sneeuwresten of plaatselijke ijzel, en adviseert dan langzamer te rijden en meer afstand te houden. Op een bedrijfsterrein vraagt het Arbobesluit dat verbindingswegen veilig bruikbaar zijn voor voetgangers en voertuigen, dat er verkeersregels zijn als er transportmiddelen rijden en dat voetgangers een veilige ruimte hebben (art. 3.14). Rijdt een heftruck in een werkzone waar mensen kunnen komen, dan gelden doeltreffende verkeersregels (art. 7.17c lid 4).

• Leg vast wie rijroutes, hellingen, laadperrons en looproutes sneeuw- en ijsvrij houdt, en wanneer er wordt gestrooid.
• Pas de snelheid aan. De BE-X, DE-9V, L-9A en 40/45/50L-9 hebben volgens de brochures een instelbare snelheidsbegrenzing.
• Sneeuw ruimen met de heftruck zelf kan met een snowplow op de vorken.
• Let extra op hellingen en laadperrons; zie heftruck op een helling.

Zicht en verlichting in het donker

Het Arbobesluit stelt twee eisen aan de heftruck zelf: hulpmiddelen voor voldoende zicht als het directe zicht van de bestuurder tekortschiet, en een verlichtingsinstallatie die past bij het werk als de heftruck ’s nachts of op donkere plaatsen wordt gebruikt (art. 7.17b). Daarnaast zijn arbeidsplaatsen en verbindingswegen zo verlicht dat het licht geen risico oplevert (art. 6.3). HSE adviseert lampen voor en achter op de truck, een zwaailamp te overwegen en verlichting zonder verblinding of plotselinge overgangen, zoals bij het in- en uitrijden van een hal.

De Blue Spot projecteert een blauwe lichtbundel voor of achter de truck om voetgangers te waarschuwen; de Red Zone markeert met rood licht op de vloer een veiligheidsgrens rond de truck (brochure B-X).

Ook ruiten en spiegels tellen mee. Bij de zware diesels vanaf de 70D-9V is een verwarmde zijspiegel leverbaar die bevriezing voorkomt, en bij de 100/120/130B-X geven verwarmde zijspiegels volgens Hyundai zicht bij regen, vorst of mist. Een ruit beslaat als die kouder is dan het dauwpunt van de lucht erlangs (KNMI); in de cabine van de D-9V en L-9A zit een ontwasemingskanaal voor de voorruit. Improviseer geen weerbescherming met platen of plastic folie: dat beperkt het zicht (HSE).

Cabine, verwarming en de bestuurder

Kan door de temperatuur of ongunstige weersomstandigheden schade aan de gezondheid ontstaan, dan stelt de werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar. Is dat niet genoeg, dan wordt de werkduur beperkt of afgewisseld met verblijf op een warme plek (Arbobesluit art. 6.1). Het Arboportaal wijst op de gevoelstemperatuur: wind voert lichaamswarmte af. Maatregelen die het noemt: de werkplek afschermen van kou, wind en regen, pauzes in een warme ruimte, warme dranken, warme kleding en de risico’s van kou opnemen in de RI&E.

Op de heftruck zelf schermt een cabine de bestuurder af. HSE adviseert voor buitenwerk waar mogelijk een truck met cabine en ruitenwissers. Dit noemen de Hyundai-brochures:

De standaard hydraulische olie is VG 46, bij de DE-9V en LE-7U VG 32. Meer over uitrusting voor buitenwerk leest u in cabine, banden en verlichting voor buitenwerk.

Diesel en LPG: ventilatie en gas in de kou

Gaan de deuren dicht vanwege de kou, let dan op heftrucks met een verbrandingsmotor: die worden op de arbeidsplaats alleen gebruikt als er voldoende schone lucht is (Arbobesluit art. 7.17c lid 7). Een katalysator of filter vervangt goede ventilatie niet (HSE).

Bij LPG speelt nog iets. LPG is een mengsel van vooral propaan en butaan, en vloeibaar butaan verdampt bij lage temperaturen niet of slechts langzaam: het kookpunt ligt rond 0 °C (PGS 16). Propaan kookt pas bij −42 °C. De chemiekaart van butaan adviseert propaan te gebruiken als de omgevingstemperatuur onder 5 °C daalt, en een fles nooit op te warmen. Vraag uw gasleverancier welk gas in uw heftruckflessen zit. Meer over deze aandrijving staat bij LPG forklifts.

Winterchecklist

1. Accu’s: laad loodzuur na de dienst en laat het niet leeg in de kou staan; laad li-ion zonder verwarming alleen boven 0 °C, liefst tussen 10 en 30 °C.
2. Laders: controleer kabels en stekkers, en of de lader geschikt is voor de plek waar die staat.
3. Tires: dagelijks controleren op schade, luchtbanden wekelijks op spanning.
4. Verlichting: werklampen, achterlichten, zwaailicht en een eventuele Blue Spot werken en zijn schoon.
5. Zicht: ruitenwissers, ontwaseming, spiegels en eventuele spiegelverwarming zijn in orde.
6. Cabine: test de verwarming vóór de eerste koude ochtend.
7. Hydrauliek: werkt u veel in de kou, vraag dan naar olie voor koude gebieden.
8. Terrein: een strooi- en sneeuwruimplan, verlichte en gemarkeerde verkeersroutes, en verkeersregels die iedereen kent.
9. Ventilatie: ook met gesloten deuren voldoende schone lucht voor diesel- en LPG-trucks.
10. Bestuurders: warme kleding en handschoenen, pauzes op een warme plek, en de kou opgenomen in de RI&E.

Neem de punten over in de dagelijkse controle en in de onderhoudsplanning van uw vloot.

Advies en onderhoud voor de winter

Wilt u uw heftrucks voor de winter laten nalopen, of zoekt u een truck met cabine, verwarming of accuverwarming? Bel 0168 467 467 of vraag een offerte aan; u ontvangt binnen 24 uur een voorstel. Als officiële Hyundai-importeur voeren wij onderhoud en reparatie op locatie uit, met originele Hyundai-onderdelen. Vaste afspraken daarover legt u vast in een maintenance contract.