Heftruck vervoeren op een aanhanger of vrachtwagen: rijbewijs, gewicht en ladingzekering

Wat weegt de heftruck die u wilt vervoeren?

Begin bij het typeblad: daarin staan het eigen gewicht (regel 2.1), de verdeling over voor- en achteras zonder last (regel 2.3) en de maten. Een selectie uit de Hyundai-typebladen, standaarduitvoering met standaardmast:

Volgens de Hyundai-specificaties beschrijft het typeblad de standaarduitvoering: afwijkende banden, andere masten en optionele uitrusting kunnen andere waarden geven. Een hogere mast maakt de heftruck zwaarder: de 25BE-X weegt met de standaardmast 4.484 kg en met de TF600-mast 4.865 kg. Tel ook het gewicht van een aanbouwdeel mee. Meer gewichten per model staan in wat weegt een heftruck.

Magazijntrucks zijn veel lichter: een elektrische palletwagen van de EP-X-serie weegt 445 tot 720 kg, een stapelaar van de ES-X-serie 1.150 tot 1.579 kg. Daarvoor kan rijbewijs B, B+ of BE volstaan, afhankelijk van de toegestane maximummassa van auto en aanhanger. Zie ook Palettenhubwagen.

Welk rijbewijs voor welke combinatie?

Voor het rijbewijs telt niet wat de combinatie werkelijk weegt, maar de toegestane maximummassa: het lege gewicht plus het laadvermogen volgens het kentekenbewijs. De Rijksoverheid geeft als voorbeeld een aanhanger van 750 kg die leeg 150 kg weegt en dus 600 kg lading mag meenemen. De grenzen volgens RDW en Rijksoverheid:

Een rekenvoorbeeld voor BE: een 16BE-X van 3.323 kg past alleen op een aanhanger van 3.500 kg als die aanhanger leeg niet meer dan 177 kg weegt. Heeft u BE vóór 19 januari 2013 gehaald, dan gelden ruimere regels: iedere aanhanger of oplegger mag, zonder grens aan leeg gewicht plus laadvermogen. Wel moet de maximale trekhaaklast van de auto groter zijn dan wat de aanhanger met lading weegt; die staat op het kentekenbewijs en in de RDW-kentekencheck.

Wie voor het werk een vrachtwagen bestuurt met rijbewijs C1, C, C1E of CE, heeft volgens het CBR ook code 95 nodig, tenzij een vrijstelling geldt. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) bepaalt in welke situaties code 95 nodig is.

Breedte en hoogte: wanneer een ontheffing?

Volgens het overzicht van de RDW mogen een vrachtwagen, aanhangwagen en oplegger 2,55 m breed en 4,00 m hoog zijn. Voor ondeelbare lading, lading die niet zonder overmatige kosten of risico van schade kan worden gesplitst, noemt de RDW bij vrachtwagens boven 3.500 kg en bij combinaties een breedte tot 3,00 m als die door de lading wordt veroorzaakt; de hoogte blijft 4,00 m. Is een transport te lang, te breed, te hoog of te zwaar, dan kan de RDW ontheffing geven.

Voor heftrucks betekent dat:

• Breedte. Alle modellen in de tabel behalve de 300D-9VC zijn smaller dan 2,55 m; de 180D-9V is 2.540 mm breed. De 250D-9V en 300D-9VC zijn 3.069 mm breed, meer dan 3,00 m: zonder ontheffing gaat het niet.
• Hoogte. Tel de hoogte van de laadvloer op bij de hoogste van h1 en h5, plus opbouwdelen zoals een zwaailamp. Bij de 250D-9V en 300D-9VC is de ingeschoven mast al 3.870 mm hoog; met een laadvloer van meer dan 130 mm komt u dan boven de 4,00 m.
• Gewicht. De heftruck moet binnen het laadvermogen van het voertuig passen, en de lading moet zo zijn verdeeld dat de toegestane asbelastingen niet worden overschreden. De ILT houdt toezicht op overbelading van vrachtwagens.

Voor de zwaarste modellen, zie zware heftrucks tot 30 ton.

Ladingzekering: wat de regels eisen

De Regeling voertuigen eist dat lading zo is gezekerd dat die bij normale verkeerssituaties, waaronder volle remmingen, plotselinge uitwijkmanoeuvres en slecht wegdek, niet van het voertuig kan vallen en de stabiliteit van het voertuig niet in gevaar brengt (artikel 5.18.6). De zekering moet minimaal deze krachten kunnen weerstaan:

• in de rijrichting: 0,8 maal het gewicht van de lading;
• zijwaarts: 0,5 maal het gewicht, bij kantelgevaar 0,6 maal;
• achterwaarts: 0,5 maal het gewicht.

Daarnaast mag de lading door opwaartse krachten niet van het voertuig kunnen vallen, en moeten vastzet- en zekeringssystemen goed functioneren en geschikt zijn voor het doel. Omgerekend naar enkele heftrucks uit de tabel:

De getallen zijn krachten gelijk aan het gewicht van het genoemde aantal kilo. De Europese richtlijn 2014/47/EU voor technische controles langs de weg van bedrijfsvoertuigen en aanhangwagens boven 3,5 ton gebruikt dezelfde factoren 0,8 en 0,5. Als methodes noemt ze opsluiten, vergrendelen, direct vastzetten en neersjorren, en als normen onder meer EN 12195-1 voor de berekening van de sjorkrachten, EN 12640 voor sjorpunten en EN 12195-2, -3 en -4 voor sjorbanden van kunstvezels, sjorkettingen en sjorstaalkabels. Bij het verdelen van de lading moeten de toegestane asbelastingen worden gerespecteerd.

Wie is verantwoordelijk? Volgens de ILT ligt de verantwoordelijkheid voor de lading bij de chauffeur en bij de verlader. De verlader zorgt dat de lading zo is geladen dat die veilig kan worden vervoerd; de chauffeur controleert de lading vóór en tijdens de reis. Laadt u de heftruck zelf op een vrachtwagen, dan bent u dus mede verantwoordelijk. De politie houdt toezicht op ladingzekering.

Zo zet u een heftruck vast

1. Lees de transportinstructies. De gebruiksaanwijzing moet, waar van toepassing, instructies bevatten voor veilig vervoer, verplaatsen en opslaan, en de voorwaarden waaronder de machine tijdens vervoer stabiel is (Machinerichtlijn bijlage I, punt 1.7.4.2 onder o en p).
2. Controleer voertuig en sjormiddelen. Laadvermogen en asbelastingen staan op het kentekenbewijs. Sjorbanden, kettingen en sjorpunten moeten in orde en geschikt zijn.
3. Zet de heftruck stil. De Britse arbeidsinspectie HSE beschrijft het parkeren van een heftruck zo: vorken helemaal omlaag met de punten op de vloer, mast naar voren gekanteld, parkeerrem erop, in neutraal, motor uit en sleutel eruit. Het Arbobesluit eist dat de bestuurder een mobiel arbeidsmiddel pas verlaat als het is stilgezet en niet onverhoeds in beweging kan komen (artikel 7.17c lid 8).
4. Zeker in alle richtingen. Naar voren, opzij, naar achteren en tegen opwaartse krachten, met een methode en sjormiddelen die passen bij het gewicht uit het typeblad.
5. Controleer onderweg. Kijk vóór vertrek en tijdens de rit of de zekering nog vastzit.

Verzekering: rijdt de heftruck op eigen kracht de aanhanger op, dan wordt hij als vervoermiddel gebruikt. De WA-plicht uit de WAM geldt dan ook op eigen terrein. Vraag uw verzekeraar daarnaast hoe de heftruck als lading tijdens het transport is gedekt; zie heftruck verzekeren.

Op- en afrijden: oprijplaten en laadvloer

Het op- en afrijden doet een bestuurder met specifieke deskundigheid (Arbobesluit artikel 7.17c lid 1). Voor hellingen geeft de HSE deze regels:

• rijd langzaam naar beneden;
• zonder last wijzen de vorken naar beneden, bij omhoog en bij omlaag rijden: omhoog rijdt u dus achteruit, omlaag vooruit;
• stel de mastkanteling af op de helling en houd de vorken net vrij van de grond;
• draai nooit op een oprijplaat of helling en rijd er nooit schuin overheen.

Controleer vooraf of de helling bij de machine past. Het typeblad geeft het maximale klimvermogen (regel 5.8): bij de 25D-9V onbeladen 21,5 procent, bij de 25BE-X 15 procent. Overbrugt een oprijplaat 1.000 mm hoogte over 4.000 mm horizontale afstand, dan is de helling 25 procent, steiler dan beide waarden. Houd ruime marge; ondergrond, banden en weer tellen mee. Klimvermogen per model staat in heftruck op een helling.

Kies oprijplaten waarvan het opgegeven draagvermogen past bij het eigen gewicht en de aslasten van de heftruck, en volg de gebruiksaanwijzing van de oprijplaten. Let vooral op de zwaarste as: bij de 25BE-X is dat zonder last de achteras met 2.510 kg.

Zelf over de openbare weg: iets anders

Rijdt de heftruck zelf over de openbare weg, dan is hij geen lading meer maar een voertuig. Volgens de RDW is elk motorvoertuig met een maximale constructiesnelheid van 6 km/h of meer dat op de openbare weg komt registratieplichtig, en keurt de RDW het voertuig vóór de registratie. Zonder geldig kenteken of handelaarskenteken mag een voertuig ook niet zelf naar het RDW-keuringsstation rijden; de RDW noemt dan een eendagskenteken of vervoer op een trailer of autoambulance. Kenteken, rijbewijs, verlichting en snelheid staan uitgewerkt in Gabelstapler im öffentlichen Straßenverkehr.

Levering door heel Nederland

Koopt u een heftruck bij ons, dan leveren wij door heel Nederland. Wilt u vooraf de maten en gewichten van een model voor uw eigen transport of laadvloer, of een offerte? Bel 0168 467 467; op een offerteaanvraag ontvangt u binnen 24 uur een voorstel.