Keuring en veilig werken met palletwagens en stapelaars

Ist eine Prüfung obligatorisch?

Ja. Volgens artikel 7.4a lid 3 van het Arbobesluit wordt een arbeidsmiddel dat zo kan verslechteren dat er gevaarlijke situaties ontstaan, zo vaak gekeurd als nodig is om de goede staat te waarborgen, zo nodig met een beproeving. Een keuring is volgens artikel 7.2a een onderzoek of een beproeving.

• Hoe vaak: de wet noemt geen termijn. Volgens het Arboportaal hangt de frequentie af van het soort arbeidsmiddel en hoe intensief het wordt gebruikt, en is eens per jaar volgens de toelichting op het Arbobesluit een veilige ondergrens.
• Extra keuring: na uitzonderlijke gebeurtenissen, in ieder geval natuurverschijnselen, veranderingen aan het arbeidsmiddel, ongevallen en langdurige buitengebruikstelling (lid 4).
• Wie keurt: een deskundige persoon of instelling (lid 5). Volgens het Arboportaal kan dat een onafhankelijke keuringsinstantie zijn, de onderhoudsdienst van een leverancier of de eigen technische dienst.
• Bewijs: schriftelijke bewijsstukken liggen op de arbeidsplaats en worden op verzoek getoond aan de toezichthouder (lid 6). Digitaal of geprint mag.

Ook de handpompwagen?

Arbeidsmiddelen zijn volgens de Arbowet alle machines, apparaten, gereedschappen en andere hulpmiddelen die op de arbeidsplaats worden gebruikt (artikel 1). Artikel 7.4a vraagt niet naar de aandrijving, maar of slijtage tot gevaar kan leiden. VA-keur noemt bij de keuring van palletwagens zowel handmatige als elektrische uitvoeringen. Leg in uw RI&E vast hoe vaak u welke machine laat keuren.

Voor de elektrische pallettruck die in de vrachtwagen meegaat, is in de arbocatalogus Distributievervoer afgesproken dat controle en onderhoud van de veiligheidssystemen gebeuren volgens de voorschriften van de fabrikant: gebruikelijk minimaal eens per jaar, tenzij de gebruikershandleiding of de RI&E iets anders aangeeft.

Wat de keurmeester bekijkt

Wat een keuring precies omvat, staat niet in de wet. Keurmerk VA-keur beschrijft per machinetype de aandachtspunten; bij intern transport noemt het de mechanische en hydraulische systemen, remmen en besturing, banden en stabiliteit, en signalerings- en veiligheidssystemen.

Bij de li-ion-accu’s van de Hyundai-palletwagens kan de conditie via de CAN-aansluiting met speciale software worden uitgelezen, waaronder de celbalans, het aantal laad- en ontlaadcycli, de temperatuur en de spanning per cel. Keurmerken als VA-keur hebben aparte keuringen voor onder meer palletwagens, stapelaars, reachtrucks, orderpickers en laadbruggen; de wet zelf schrijft geen keurmerk voor, wel een deskundige.

Controle vóór gebruik

Een dagelijkse controle staat niet als apart artikel in de wet. Wel houdt u arbeidsmiddelen door toereikend onderhoud in goede staat (Arbobesluit artikel 7.5), en melden werknemers gevaren die zij opmerken direct (Arbowet artikel 11). Een korte controle vóór gebruik maakt dat praktisch. Loop bij een palletwagen of stapelaar in elk geval na:

• rijden en remmen: de machine remt en stopt zoals verwacht;
• noodvoorzieningen: noodstop, claxon en de noodomkeerknop in de disselkop werken;
• wielen, vorken en bij een stapelaar de mast en kettingen: geen zichtbare schade;
• hydrauliek: geen lekkage;
• accu en lader: laadtoestand, kabel en stekker, en geen foutcode op het display.

Volg altijd eerst de gebruikershandleiding van uw machine. Een uitgebreide checklist met aftekenlijst staat in dagelijkse controle heftruck. Vindt u een gebrek, gebruik de machine dan niet en meld het.

Wie mag ermee werken: deskundigheid en instructie

Artikel 7.17c lid 1 luidt: ‘Mobiele arbeidsmiddelen met een eigen aandrijving worden bediend door werknemers die daartoe een specifieke deskundigheid bezitten.’ Een elektrische palletwagen of stapelaar rijdt op een eigen elektromotor; de 16EP-X heeft volgens het typeblad bijvoorbeeld een rijmotor van 1,3 kW. Het artikel spreekt van bedienen en maakt geen uitzondering voor meeloopmodellen. Naar de letter geldt de eis dus ook voor wie achter de disselboom loopt.

Hoe u die deskundigheid aantoont, schrijft de wet niet voor. Het Arbobesluit noemt palletwagens en stapelaars niet apart en kent voor de bediening ervan geen verplicht bewijs; een register voor bedieners bestaat wel voor bepaalde torenkranen, mobiele kranen en funderingsmachines (artikel 7.32). Leg dus zelf vast wie welke instructie of opleiding kreeg en op welke machine die persoon mag werken.

Een handpompwagen heeft geen eigen aandrijving, dus artikel 7.17c lid 1 geldt daar niet. De Arbowet blijft gelden: werknemers worden doeltreffend ingelicht over het werk, de risico’s en de maatregelen, krijgen onderricht dat past bij hun taak, en de werkgever ziet toe op de naleving (artikel 8). De arbocatalogus Distributievervoer noemt het rustig op gang brengen van de handpallettruck een essentieel onderdeel van die instructie.

Voorkom ook dat onbevoegden een elektrisch model starten; dat eist artikel 7.17b lid 2. Hyundai noemt daarvoor een pincode, een RFID-kaart en een uitneembare sleutelschakelaar.

Veilig werken in de praktijk

Voetgangers en routes

Beweegt een mobiel arbeidsmiddel in een zone waar werknemers kunnen zijn, dan stelt u doeltreffende verkeersregels vast en houdt u werknemers uit de werkzone; is hun aanwezigheid nodig, dan voorkomt u dat zij gewond raken (artikel 7.17c lid 4 tot en met 6). Rijden er voertuigen op de verbindingswegen, dan hoort er een veilige ruimte voor voetgangers bij (artikel 3.14). Bij deuren die vooral voor voertuigen zijn, ligt een aparte, gemarkeerde doorgang voor voetgangers, tenzij de doorgang veilig is (artikel 3.13).

Meeloopbediening

Bij een meeloopmodel loopt de bediener vlak bij de machine. In de Hyundai-brochure vindt u daarvoor onder meer:

• een noodomkeerknop en claxon in de disselkop, onder meer bij de EP-XB en de ES-XB en ES-XN;
• rijden met de disselboom rechtop om in krappe ruimtes te manoeuvreren, standaard bij onder meer de EP-XB, EP-X en ES-X;
• snelheidsreductie in bochten, standaard bij onder meer de 20EP-XB, 12ES-XB, 12ES-XN, EPR-X en ESR-X;
• een lange disselboom bij de ES-X, zodat de bediener veilig afstand houdt tot de stapelaar.

Onbeladen rijden de meeloopmodellen volgens de typebladen maximaal 4,7 tot 6,0 km/u, de meerijmodellen EPR-X en ESR-X tot 8,0 km/u. Meerijden mag alleen op plaatsen die daarvoor speciaal zijn ingericht (artikel 7.17c lid 2): niet op de vorken of het chassis van een meeloopmodel. De EPR-X en ESR-X hebben een opklapbaar platform. Verlaat de machine pas als die stilstaat en niet onverhoeds in beweging kan komen (lid 8).

Laadklep en laadbrug

Laadplatforms en -hellingen passen bij de afmetingen van de lading en hebben ten minste één uitgang (artikel 3.18). De arbocatalogus Distributievervoer vraagt bij een dockboard minimaal 20 cm overlap met de laadvloer, en een vrachtwagen die tijdens het laden en lossen niet onbedoeld kan wegrijden, bijvoorbeeld door wielkeggen. Voor de laadklep noemt de catalogus controle en onderhoud van de veiligheidssystemen, gebruikelijk minimaal eens per jaar. Tel op de laadklep het eigen gewicht van de palletwagen mee: volgens de typebladen 123 tot 153 kg voor de 15EP-XB en 20EP-XB, 445 tot 720 kg voor de EP-X.

Hellingen

Vloeren zijn zo veel mogelijk vrij van oneffenheden en gevaarlijke hellingen (artikel 3.11). Het typeblad noemt per model het maximale klimvermogen:

Dat zijn maximumwaarden van de machine. Bij duwen en trekken met de hand noemt het Arboportaal drempels en hellingen juist als risicofactoren.

Fysieke belasting

Duwen en trekken valt onder fysieke belasting (Arbobesluit artikel 1.1 lid 4). De werkgever voorkomt dat die belasting gevaar oplevert en beoordeelt haar in de RI&E, met aandacht voor de last, de inspanning, de werkomgeving en de taak (artikel 5.2 en 5.3); volgens de Arbeidsinspectie hoort fysieke belasting altijd in de RI&E. Het Arboportaal noemt als risicofactoren onder meer afstand en frequentie, route en ondergrond en het onderhoud van de wielen; op gang brengen en afremmen is veel zwaarder dan in beweging houden.

De arbocatalogus Distributievervoer maakt het concreet: maximaal 30 kg kracht om een handpallettruck op gang te brengen en 20 kg om hem rijdend te houden. Is meer nodig, dan zet u een ander hulpmiddel in, zoals een elektrische palletwagen.

Wat de ongevalscijfers laten zien

In de Monitor Arbeidsongevallen 2025 van de Nederlandse Arbeidsinspectie (september 2026) is ‘heftruck’ een verzamelterm voor mobiel aangedreven arbeidsmiddelen voor intern transport: onder meer vorkheftrucks, zijladers, stapelaars, orderverzamelaars en elektrische palletwagens; in de analyse zijn ook verreikers meegenomen. Aparte cijfers voor palletwagens of stapelaars geeft de monitor niet.

Bij de bijdragende factoren zijn de percentages berekend zonder de antwoorden ‘weet niet’. Een van de voorbeelden in de monitor, fictief maar gebaseerd op werkelijke situaties, gaat over een palletwagen: de bestuurder keek op de handscanner voor de juiste locaties en reed een collega aan. Over 2025 was bij 8% van de 1.314 ongevallen waarvan het arbeidsmiddel bekend was, een vorkheftruck of pallethefwagen betrokken (deel I).

Stappenplan

1. Inventariseer. Zet alle palletwagens, stapelaars, laders en laadkleppen op een lijst en neem ze op in de RI&E, met de fysieke belasting.
2. Plan de keuring. Bepaal per machine de frequentie, met eens per jaar als ondergrens, laat keuren door een deskundige en bewaar het rapport op de werkplek.
3. Voer een controle vóór gebruik in. Met een vaste lijst en een duidelijke meldroute voor gebreken.
4. Regel deskundigheid en toegang. Instrueer, leg vast wie op welke machine mag werken en gebruik pincode, RFID-kaart of sleutel.
5. Richt de routes in. Verkeersregels, looproutes, docks en hellingen.
6. Leer van incidenten. Laat na een ongeval of verandering opnieuw keuren (artikel 7.4a lid 4) en meld een ongeval met dodelijke afloop, blijvend letsel of ziekenhuisopname direct bij de Arbeidsinspectie (Arbowet artikel 9).

Meer over werkgeversplichten bij intern transport staat in Sicheres Arbeiten mit Gabelstaplern, en over het keurmerk in heftruck keuring en VA-keur.

Keuring en onderhoud bij Hyundai Heftrucks Nederland

Nieuwe heftrucks leveren wij standaard met VA-keur. Een VA-keuring is ook voor palletwagens en stapelaars mogelijk; bespreek bij uw aanvraag wat u nodig heeft. Onderhoud en reparatie doen wij op locatie, los of via een Wartungsvertrag, met originele Hyundai-onderdelen. Bekijk de Palettenhubwagen de Stapler, bel 0168 467 467 of neem contact op: u ontvangt binnen 24 uur een voorstel.