Zwaailicht op de heftruck: wanneer verplicht, en wat doen Blue Spot en Red Zone?

Op de openbare weg: wanneer verplicht en wanneer toegestaan

De openbare weg is elke weg of elk pad dat openstaat voor het openbaar verkeer, met bermen en zijkanten (Wegenverkeerswet 1994, artikel 1 lid 1 onder b). Een heftruck is daar doorgaans een mobiele machine: een motorvoertuig ontworpen voor werkzaamheden, niet voor personen- of goederenvervoer over de weg (Regeling voertuigen, artikel 1.1). Voor machines die vóór 2021 in gebruik zijn genomen, gelden voor het zwaailicht dezelfde eisen (artikel 5.7.0 lid 2). RV staat hieronder voor Regeling voertuigen, ROGS voor Regeling optische en geluidssignalen 2009.

Bron: Regeling voertuigen, RVV 1990 en ROGS (versie 1 juli 2026) op wetten.overheid.nl, geraadpleegd op 7 oktober 2026. Voor machines van vóór 2021: RV 5.7.51, 5.7.57a en 5.7.65. Samenvatting; de wettekst is leidend.

De regels voor het zwaailicht noemen een breedtegrens, geen snelheidsgrens. Volgens de typebladen zijn Hyundai-heftrucks tot 5,5 ton 1.070 tot 1.746 mm breed; van de modellen met een typeblad in onze brochures komen alleen de 250D-9V en 300D-9VC met 3.069 mm boven 2,60 en 3,00 m. Een brede last op de vorken telt wel mee. Vraag het bij twijfel na bij de RDW. Kenteken, rijbewijs en snelheid staan in Gabelstapler im öffentlichen Straßenverkehr.

Kleur en goedkeuring: geel, amber en blauw

Op de weg is de kleur geel; VN/ECE-reglement 65, het internationale goedkeuringsreglement voor speciale waarschuwingslichten, noemt dat amber, brochures noemen het oranje. Het licht voldoet aan reglement 65, is daarnaar gecertificeerd en is zo gemonteerd dat het rondom het voertuig te zien is vanaf 20 meter, gemeten op 1,5 meter boven het wegdek (ROGS artikel 5 lid 2). U herkent een goedgekeurd licht aan een E in een cirkel met het nummer van het goedkeurende land en een goedkeuringsnummer (reglement 65, punt 4.4.1 van de oorspronkelijke tekst). Of het licht draait, flitst of knippert, maakt voor de wet niet uit. Verblindende lichten zijn op de weg niet toegestaan, behalve grote lichten en werklichten (RV artikel 5.7a.64).

Blue Spot en Red Zone op de weg. Een mobiele machine mag alleen de lichten voeren die de Regeling voertuigen noemt (artikel 5.7a.65). Die noemt wel ‘verlichting die tijdens werkzaamheden op het wegdek een projectie maakt ter waarschuwing van andere verkeersdeelnemers’ (artikel 5.7a.57 lid 1 onder v), maar niet of een Blue Spot of rode zonelamp daaronder valt. Zet ze op de weg uit en vraag bij twijfel de RDW.

Op eigen terrein is reglement 65 niet voorgeschreven. Gebruikt u licht als veiligheidssignalering, dan mag het niet verblinden (Arboregeling artikel 8.16) en volgt de kleur artikel 8.5: rood voor verbod, gevaar of alarm, geel of oranje-geel voor waarschuwing, blauw voor een gebod. Blauw is in die code dus geen waarschuwingskleur: leg uit wat de Blue Spot betekent.

Op eigen terrein: geen zwaailichtplicht, wel een risicobeoordeling

De Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling bevatten geen zwaailichtplicht voor heftrucks. Wel regelt u als werkgever:

• een RI&E met plan van aanpak (Arbowet artikel 5), waarbij u gevaren eerst bij de bron aanpakt, bijvoorbeeld door lopen en rijden te scheiden (artikel 3);
• doeltreffende veiligheidssignalering als de gevaren van een arbeidsmiddel daartoe aanleiding geven, ook met licht- of geluidssignalen (Arbobesluit artikel 8.4 en 1.1 lid 4 onder c);
• verkeersregels, en werknemers uit de werkzone houden of beschermen (artikel 3.14 en 7.17c);
• hulpmiddelen bij onvoldoende zicht en passende verlichting in het donker (artikel 7.17b);
• instructie over doel en werking van beveiligingen, en toezicht (Arbowet artikel 8); volgens Arboportaal legt u ook de betekenis van signalering uit.

De fabrikant rust een heftruck met bestuurder uit met een geluidsignaleerinrichting en een lichtsignaleringssysteem dat past bij de voorziene gebruiksomstandigheden. Kan de bestuurder bij het achteruitrijden niet nagaan of de gevarenzone vrij is, en verhindert geen beveiliging het inschakelen, dan wordt vooraf een geluids- en/of lichtsignaal gegeven (Machinerichtlijn bijlage I, punt 1.2.2, 3.3.1 en 3.6.1; de Machineverordening zegt vanaf 20 januari 2027 hetzelfde).

Waarom dit telt: bij de 309 aanrijdingen met heftrucks die de Arbeidsinspectie over 2020 tot en met 2025 onderzocht, zag of hoorde het slachtoffer de heftruck in 65% niet, en gaf het voertuig in 28% geen of onvoldoende signalen (percentages zonder ‘weet niet’). Leg in het verkeersplan vast welke heftrucks welke signalen hebben, wanneer ze aan zijn en wat ze betekenen. De algemene plichten staan in Sicheres Arbeiten mit Gabelstaplern.

Zwaailicht, Blue Spot, Red Zone en achteruitrijsignaal vergeleken

Bron: HSE HSG136 en L117, EU-OSHA VeSafe, Hyundai-brochures B-X en BT-9U, Arboregeling en Regeling voertuigen (artikelen in de tekst).

Geen signaal werkt altijd. Volgens de Arbeidsinspectie kan aandachtsblindheid ook optreden bij ervaren werknemers, werkende signalen en bestaande instructies; in een van haar voorbeelden, fictief maar gebaseerd op werkelijke situaties, drong zelfs de blauwe lichtvlek niet door. Bronaanpak en technische maatregelen, zoals aanrijddetectie en automatische afremsystemen, lijken volgens de inspectie effectief. Lichten en geluid vullen gescheiden routes dus aan; ze vervangen ze niet.

Wanneer zet u het licht aan?

Op de openbare weg brandt het gele licht alleen in de situaties uit de tabel hierboven, zolang die duren. Blue Spot en Red Zone zet u daar uit.

Op eigen terrein legt u in het verkeersplan vast wanneer het licht aan is:

• Aan zodra de heftruck rijdt. Het licht zegt dan: deze heftruck beweegt. Dat past bij de Arboregeling, waarin een signaal het begin van een actie aangeeft en zo lang duurt als die actie vereist (artikel 8.7 lid 2). Bij de trekker ET-X en de orderpicker 25EO-X gaat het blauwe licht vooraan volgens Hyundai automatisch aan bij vooruitrijden.
• Per rijrichting. Een Blue Spot vooraan bij vooruitrijden en achteraan bij achteruitrijden; de uitrustingslijst van de 100B-X en 120B-X noemt beide.
• Altijd aan. Een licht dat ook bij stilstand brandt, zegt niets over beweging.

Met een achteruitrijsignaal. Bij 51% van de onderzochte aanrijdingen reed de heftruck achteruit. Licht en geluid mogen samen worden gebruikt (Arboregeling artikel 8.4 lid 2); een geluidssignaal is duidelijk hoger dan het omgevingslawaai maar niet pijnlijk (artikel 8.19). Horen mensen minder, bijvoorbeeld door gehoorbescherming, dan zijn aanvullende maatregelen nodig, zoals een lichtsignaal (artikel 8.8). Op de weg mag een mobiele machine een achteruitrijsignaal hebben, maar geen andere geluidssignalen dan de hoorn, een diefstalbeveiliging en, bij een elektrische of hybride machine, een waarschuwingsgeluid tot 25 km/h (Regeling voertuigen artikel 5.7a.71).

Controle. Test licht- en geluidssignalen vóór ingebruikname en daarna geregeld (Arboregeling artikel 8.7 lid 1); de arbocatalogus Transport en Logistiek noemt de signalering bij achteruitrijden ook bij het onderhoud. Neem ze op in de dagelijkse controle.

Zwaailicht, Blue Spot en Red Zone bij Hyundai

Per serie, volgens de uitrustingslijsten in de Hyundai-brochures:

Bron: Hyundai-brochures; de pdf’s staan in de bronnenlijst onderaan. Niet vermeld bij onder meer de 40/45/50B-9 en de palletwagens en stapelaars. De L-7A-brochure is een Tier 4-uitgave.

Bij de BE-X spreken de brochures zichzelf tegen: de tekst noemt zwaailicht, Blue Spot en rode zonelampen optioneel ‘om beweging aan te geven’, de uitrustingslijst vinkt het led-zwaailicht aan als standaard. Vraag het na bij uw offerte; volgens Hyundai kan de uitrusting variëren. Andere opties leest u in Sicherheitsoptionen bei einem elektrischen Gabelstapler.

Advies over verlichting en signalen

Twijfelt u welke signalen passen bij uw terrein, uw routes of een rit over de openbare weg? Als officiële Hyundai-importeur denken wij mee over de uitvoering van uw heftruck. Bel 0168 467 467 of gebruik het contactformulier; op werkdagen krijgt u binnen 24 uur een reactie.