LPG-heftruck start niet: wat u zelf controleert en wat niet

Stappenplan: uw LPG-heftruck start niet

Zet de truck stil op een vlakke, geventileerde plek en werk de stappen in volgorde af. Ruikt of hoort u gas, ga dan naar ‘Gasgeur of lek’.

1. Lees het instrumentenpaneel. Brandt het motorstoringslampje (L-7M) of de motorcontrolelamp (L-7A), of geeft het instrumentenpaneel een motorstoringscode (L-9A, 40L-9)? Noteer wat u ziet voor de monteur.
2. Is de fles leeg? De L-9A geeft dan een pieptoon en een controlelampje, de 40L-9 heeft standaard een LPG-reservelamp en bij de LE-7U is zo’n waarschuwing een optie. Wissel een lege fles zoals beschreven in gasfles wisselen, opslag en veiligheid.
3. Is de kraan open, en langzaam geopend? Open de kraan van de fles langzaam en zonder overmatige kracht (CCOHS). De afnamekraan van een heftruckfles kan een overstroombeveiliging hebben die sluit bij een te grote gasstroom (Ray Murray, catalogus van fleskranen). Bij de L-9A kan de gastoevoer in een noodgeval ook met een schakelaar worden verbroken; ga na of die schakelaar is gebruikt.
4. Zit de koppeling goed? Draai de koppeling met de hand vast, zonder metalen gereedschap (CCOHS). Controleer of de slang niet gesneden of geschaafd is en of de pakking en de O-ring in de koppeling zitten (Railroad Commission of Texas).
5. Ligt de fles in de juiste stand? Een heftruckfles voor liggende afname geeft vloeibaar gas af als de fles op de zijkant ligt (Air Products). De positioneerpen van de houder moet door het gat in de kraag van de fles steken (Railroad Commission of Texas); dan staat het overdrukventiel goed (CCOHS).
6. Draait de startmotor? Zo niet, kijk dan of de hoofdschakelaar aan staat; die onderbreekt de stroom vanaf de accu. Brandt het laadcontrolelampje (L-7M) of de waarschuwingslamp acculading (L-7A), of draait de startmotor traag, laat dan accu en laadstroom door een monteur meten.
7. Houdt een beveiliging de start tegen? Bij de L-7A start de motor alleen als de versnellingshendel in de neutrale stand staat. De L-9A en 40L-9 hebben ‘starten met wachtwoordbeveiliging’. De stoelschakelaar (OPSS) blokkeert volgens de brochures rijden, heffen en kantelen zodra de stoel leeg is; een gordelblokkering is standaard op de LE-7U en een optie op de 40L-9. Meer hierover leest u bij de heftruckstoel. Overbrug nooit een beveiliging.
8. Ziet u rijp of ijs? Rijp op de koppeling of de slang kan op een lek wijzen (CCOHS). Verdampen kost warmte; bij LPG-installaties in auto’s is de verdamper daarom aangesloten op het koelsysteem van de motor (Wikipedia). IJs op de verdamper of de drukregelaar laat u door een monteur onderzoeken. Ontdooi nooit met een vlam of hete lucht: houd LPG weg van warmte en open vuur (veiligheidsinformatieblad propaan). Zie ook de heftruck in de winter.
9. Start de truck nog steeds niet? Sluit de kraan, zet de heftruck buiten gebruik en laat een monteur komen. Geef de storingscode en de stappen die u al heeft gedaan door.

Fles, slang en koppeling bekijkt u ook bij de dagelijkse controle, vóór de dienst begint.

Wat u niet zelf doet

Dit laat u aan een monteur over of doet u niet:

• Repareren aan fles, kraan, slang, drukregelaar of verdamper. Volgens CCOHS doen alleen gekwalificeerde personen dat. PGS 16 zegt: probeer nooit een defecte afsluiter of ander onderdeel te repareren, want gereedschap kan vonken geven en een lek vergroten.
• Verwarmen of ontdooien met een vlam of hete lucht. Laat de fles ook niet te warm worden (CCOHS).
• Forceren met metalen gereedschap of overmatige kracht op de kraan (CCOHS).
• Een beschadigde fles gebruiken (CCOHS), of een gewone propaanfles: Air Products noemt zijn heftruckfles een speciale fles voor vloeibare afname en uitdrukkelijk niet de gewone propaanfles.
• Beveiligingen overbruggen, of rijden met een brandstofsysteem dat onvolledig of verkeerd lijkt te zijn gerepareerd (CCOHS).

Het Arbobesluit zegt: wie arbeidsmiddelen met een specifiek gevaar onderhoudt of repareert, heeft daarvoor specifieke deskundigheid en ervaring (artikel 7.6 lid 2), en dat werk gebeurt alleen als het arbeidsmiddel is uitgeschakeld en drukloos of spanningsloos is gemaakt; kan dat niet, dan zijn doeltreffende maatregelen nodig om veilig te werken (artikel 7.5 lid 2). Dit is een samenvatting; de wettekst is leidend. Lees ook hoe vaak een heftruck onderhoud nodig heeft.

Als officiële Hyundai-importeur hebben wij eigen monteurs die onderhoud en keuringen op locatie doen. Bel 0168 467 467 (maandag tot en met vrijdag, 8:00 tot 17:00) of kijk bij service en onderhoud; op aanvragen reageren wij op werkdagen binnen 24 uur.

Gasgeur of lek: wat nu?

Aan LPG is een reukstof toegevoegd, zodat u een lek ruikt (Wikipedia). CCOHS noemt als signalen een geur van rotte eieren, sissend gas en rijp of belletjes in zeepsop. De noodinstructie voor LPG-tanks in PGS 16 (bijlage N.3) en het veiligheidsinformatieblad van propaan komen neer op deze volgorde:

1. Denk eerst aan uw eigen veiligheid en die van anderen. Sluit de kraan van de fles als dat veilig kan (PGS 16, CCOHS).
2. Voorkom vonken en vuur: doof open vuur, bedien geen elektrische schakelaars en start geen motoren of voertuigen, dus ook de heftruck niet (PGS 16).
3. Houd mensen weg en ga bovenwinds staan. Het gas zakt naar de grond (PGS 16); een lek bij een put of lager gelegen ruimte zonder ventilatie is daarom extra gevaarlijk (CCOHS).
4. Bel bij gevaar 112, maar nooit, ook niet mobiel, op een plek waar een brandbaar gasmengsel kan hangen (PGS 16).
5. Brandt er lekkend gas, blus dan niet zolang de gastoevoer niet kan worden afgesloten (PGS 16, veiligheidsinformatieblad).
6. Lekt de aansluiting ook met een andere fles, zet de heftruck dan buiten gebruik (CCOHS) en laat het LPG-systeem nakijken.

Vloeibaar LPG op de huid kan bevriezing geven (veiligheidsinformatieblad). Raak gas dat uit een lek spuit dus niet aan.

Wat is heftruckgas?

Heftruckgas is LPG: volgens het Besluit activiteiten leefomgeving een tot vloeistof verdicht mengsel dat hoofdzakelijk bestaat uit propaan, propeen, butaan en buteen. Het wordt aangeboden als handelspropaan, handelsbutaan of een mengsel van beide (PGS 16, par. 2.1.1). Gasleverancier Air Products levert heftruckgas als propaan in een speciale fles die vloeibaar propaan afgeeft als de fles op de zijkant ligt, en dus niet de gewone propaanfles.

Vloeibare onttrekking betekent dat er vloeistof uit de fles komt en geen damp. De Amerikaanse toezichthouder Railroad Commission of Texas noemt op een heftruckfles onder meer een vloeistofafnamekraan met snelkoppeling, een overdrukventiel en een gat voor de positioneerpen; bij opslag en stilstand hoort het overdrukventiel in de dampruimte van de fles. Ook PGS 16 onderscheidt flessen waaruit gas wordt onttrokken en flessen waaruit vloeistof via een dippijp wordt onttrokken (M164 en M166). Het vloeibare gas verdampt pas in het LPG-systeem van de truck.

Propaan kookt bij −42 °C en butaan bij −0,6 °C. Bij lage temperaturen wordt daarom meer propaan in het mengsel gedaan, omdat butaan dan niet genoeg verdampt (Wikipedia). Welk gas u krijgt, staat op het veiligheidsinformatieblad van uw leverancier. Wisselen, opslag en binnen rijden behandelt het artikel over de LPG-gasfles.

Tanken of vullen: wisselfles of vaste tank

Een LPG-heftruck rijdt op een wisselfles in een houder of op een vaste brandstoftank. De Hyundai-brochures die er iets over zeggen (L-7M, L-7A, LE-7U), noemen houders voor een fles (vast, uitzwenkend of kantelend); geen enkele brochure noemt een vaste tank die u aan de pomp tankt. Voor tanken en vullen geldt:

Bron: Besluit activiteiten leefomgeving (geldend vanaf 01-10-2026) en PGS 16:2021 versie 1.1. Dit is een samenvatting; de wettekst is leidend. PGS 16 noemt bij een niet openbaar LPG-tankstation op een bedrijfsterrein ook aflevering aan wisselreservoirs, het Bal niet; heeft u zo’n installatie, vraag dan uw omgevingsdienst.

Wie vult de fles? In een vulstation vult een vuller flessen tot 150 liter waterinhoud op gewicht (PGS 16, par. 2.2.2). Vooraf controleert de vuller onder meer de herkeurtermijn, de staat van fles en kraan, de geschiktheid voor propaan of butaan en het maximale vulgewicht (bijlage N.4). Er moet een werkinstructie zijn die aantoonbaar met het personeel is gecommuniceerd (M200). Heeft u zo’n vulstation niet, dan ruilt u een lege fles om bij uw gasleverancier. Vraag bij twijfel uw omgevingsdienst wat voor uw locatie geldt.

Het LPG-systeem in de Hyundai-brochures

Wat de brochures letterlijk zeggen over LPG-systeem, waarschuwingen, starten en storingen; motor, verbruik en fleshouders staan in het gasflesartikel.

Bron: Hyundai-brochures; de pdf’s staan in de bronnenlijst onderaan. Standaard of optie gecontroleerd op de uitrustingslijsten. ‘Niet vermeld’ betekent dat de brochure er niets over zegt.

Verdamper, drukregelaar en startprocedure beschrijven de brochures niet (de L-9A noemt alleen een drukregelsysteem); raadpleeg daarvoor de gebruikershandleiding. Twijfelt u of LPG nog bij uw inzet past, lees dan wanneer kiest u voor een LPG-heftruck.