Heftruckcursus en heftruckcertificaat halen: inhoud, duur en herhaling

Is een heftruckcursus verplicht?

Het Arbobesluit zegt: ‘Mobiele arbeidsmiddelen met een eigen aandrijving worden bediend door werknemers die daartoe een specifieke deskundigheid bezitten’ (artikel 7.17c, eerste lid); artikel 7.17a noemt heftrucks als mobiel arbeidsmiddel. Voor hijs- en hefwerktuigen staat dezelfde eis in artikel 7.18, derde lid. De werkgever geeft bovendien elke werknemer onderricht dat past bij diens taak (Arbowet, artikel 8). Dit is een samenvatting; de wettekst is leidend.

Een certificaat schrijft de wet niet voor. Een verplicht register voor bedieners geldt voor bepaalde torenkranen, mobiele kranen en funderingsmachines (artikel 7.32), niet voor heftrucks. Arbocatalogi werken de regels per branche uit, en wie zich daaraan houdt, voldoet volgens het Arboportaal aan de Arbowet. De arbocatalogus Transport en Logistiek (STL) vraagt een aantoonbaar voldoende opgeleide chauffeur, ook bij inleen- en tijdelijke krachten. De arbocatalogus Handel groeit (Agroarbo) noemt een heftruckcertificaat niet verplicht, maar vraagt wel een opleiding die eindigt met een vaardigheidstoets, waarvan inhoud en deelname zijn vastgelegd. Meer in is een heftruckcertificaat verplicht?; de andere werkgeversplichten staan in veilig werken met heftrucks.

Jongeren

Onder de 16 jaar is heftruck rijden volgens de arbocatalogi Transport en Logistiek en Glastuinbouw verboden. Jongeren van 16 en 17 rijden alleen als zij zijn opgeleid en onder direct of deskundig toezicht staan. SOG-P begint bij 18 jaar. Meer over leeftijd en rijbewijs T in heftruck rijden: regels en tips.

Wat leert u in een heftruckcursus?

Een basisopleiding heeft volgens STL een theoretisch en een praktisch deel; de HSE wil vooral praktijk en een toets in theorie en praktijk. De bronnen noemen deze onderwerpen:

Bron: arbocatalogi Transport en Logistiek (STL) en Handel groeit, HSE L117 (bijlage 1 en 2), SSVV SOG-P Werken met een vorkheftruck en CBR-minimumeis U16-2 Heftruck.

Na de cursus: de eigen truck en werkplek

Een basisopleiding dekt standaardsituaties. Daarna volgt het bedrijfsspecifieke deel: de bediening van uw eigen truck en het werk ermee, zoals gangpaden, laadperrons, stellingen en de regels van het terrein. Geeft de opleider de cursus niet in uw bedrijf, dan regelt het bedrijf dat deel zelf (STL). Tot slot wennen nieuwe bestuurders onder nauw toezicht aan het werk, met eerst eenvoudige taken; bij de eigen truck hoort ook de controle volgens de handleiding (HSE). Zie ook de dagelijkse controle van een heftruck.

Kan een heftruckcursus online?

De praktijk niet: STL vraagt een praktisch deel, Handel groeit praktische oefening en een vaardigheidstoets, en volgens de HSE is een opleiding vooral praktisch. Ook bij code 95 is e-learning alleen het eerste deel van een cursus (CBR).

Welke cursus: heftruck, reachtruck, stapelaar of palletwagen?

Artikel 7.17c geldt voor elk mobiel arbeidsmiddel met een eigen aandrijving en maakt geen uitzondering voor meeloopmodellen: ook een elektrische palletwagen of stapelaar vraagt specifieke deskundigheid. Voor een handpompwagen zonder eigen aandrijving geldt de algemene plicht tot onderricht (Arbowet, artikel 8).

• Per type truck. Volgens de HSE leidt u op voor elk type truck en hulpstuk dat de bestuurder gebruikt. Overstappen naar een andere categorie, zoals van heftruck naar reachtruck, vraagt omscholing met een eigen toets; overweeg die ook bij een veel grotere of zwaardere heftruck.
• Meerijden of meelopen. De arbocatalogus Handel groeit onderscheidt meerijden, zoals op een heftruck of reachtruck (minimaal 2 dagen opleiding), en meelopen, zoals met een elektrische palletwagen (minimaal 1 dag).
• Herhalingscursus. Bedoeld voor wie al is opgeleid. Bij SOG-P kan dat tot 3 maanden na het verlopen van het diploma; daarna volgt opnieuw de basisopleiding.

Keuring en veilig werken met meeloopmodellen staan in palletwagen en stapelaar keuren.

Hoe lang duurt een heftruckcursus en wanneer herhaalt u die?

Het Arbobesluit noemt geen duur en geen termijn. Andere kaders wel:

Bron: Arbobesluit (geldend vanaf 1 augustus 2026), arbocatalogi STL en Handel groeit, SSVV, CBR en HSE; zie de bronnenlijst.

Volgens de HSE moet een cursus lang genoeg zijn om de leerdoelen en de praktijktoets te halen. Ervaren bestuurders hebben soms minder nodig, maar overschat die ervaring niet; twijfelt u, laat dan de vaardigheden toetsen (HSE). De arbocatalogus Handel groeit laat ervaren medewerkers zonder opleiding dezelfde vaardigheidstoets afleggen.

Herhaling of een nieuwe toets kan ook tussentijds nodig zijn: na lang niet rijden, bij incidenteel gebruik of onveilig rijgedrag, na een ongeval of bijna-ongeval en bij ander werk (HSE). Volgens Handel groeit bespreken leidinggevende en bestuurder de rijvaardigheid jaarlijks, met de ongevals- en schadegegevens erbij.

Code 95: telt een heftruckcursus mee?

Code 95 is de vakbekwaamheid van beroepschauffeurs: wie voor het werk een vrachtauto of bus bestuurt (rijbewijs C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E of DE), heeft code 95 nodig, tenzij een vrijstelling geldt. Om die te houden, volgt de chauffeur elke 5 jaar 35 uur nascholing bij een door het CBR erkende opleider, met minstens 1 praktijktraining van 7 uur met de vrachtauto of bus en hooguit 12 uur e-learning (CBR).

Een heftruckcursus telt alleen mee als het een door het CBR gecertificeerde cursus van een erkende opleider is. Het Raamwerk nascholingscursussen code 95 en ADR (versie 9.6, 1 juli 2026) kent daarvoor:

• U16-2 Heftruck (7 of 14 uur): laden en lossen van de vrachtauto met een heftruck of reachtruck (ook gecombineerd), containerheftruck of terminaltrekker. Leerdoelen zijn onder meer regelgeving, het effect van belading, ergonomie, veilig laden en lossen en rijtechniek.
• U17-1 Gebruik laad- en losmaterieel (7 uur): onder meer met een meeneemheftruck, meeneemstapelaar of elektrische pompwagen bij de vrachtauto.

De U staat voor een theoriecursus, vaak met praktische oefeningen; praktijktrainingen hebben een W (CBR). Een heftruckcursus telt dus als theoriecursus, niet als de verplichte praktijktraining met de vrachtauto of bus. Gecertificeerde cursussen staan in de Nascholingszoeker van het CBR. Of zo’n cursus ook de deskundigheid voor de heftrucks in uw bedrijf aantoont, beoordeelt de werkgever.

Heftruck SOG: de SOG-P-kwalificatie Werken met een vorkheftruck

SOG staat voor SSVV Opleidingengids. SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid), een samenwerkingsverband van 26 brancheverenigingen dat onder meer VCA beheert, heeft SOG-P-kwalificaties (P van petrochemie) voor risicovolle taken in de (petro)chemische industrie. Werken met een vorkheftruck is er een van.

• Toelating: minimaal 18 jaar, bekend met werk in de (petro)chemie, een geldig B-VCA-diploma of gelijkwaardig en minimaal rijbewijs B, T of C.
• Opleiding: basis minimaal 3,5 uur, waarvan minimaal 1 uur praktijk per deelnemer; herhaling minimaal 2 uur; beide exclusief examen.
• Inhoud: onder meer de vorkheftruck inspecteren en dagelijks controleren, het lastdiagram toepassen, lasten stapelen, laden en lossen, veilig rijden en onveilige situaties herkennen.
• Diploma: na een theorie- en een praktijkexamen bij een erkend examencentrum. Het komt in het Centraal Diploma Register van SSVV en is 5 jaar geldig.

SSVV noemt het een startkwalificatie: het bedrijf begeleidt de medewerker daarna nog in de eigen praktijk.

Een opleider kiezen: waar let u op?

Op de afgifte van een gewoon heftruckcertificaat is geen overheidstoezicht, schrijft de arbocatalogus Tuinzaadbedrijven; de waarde ervan is daardoor onzeker. Kijk dus naar inhoud en toets. Neutrale criteria uit arbocatalogi en de HSE:

• Past het bij uw trucks en werk? Breng in kaart welke trucks er zijn en welke vaardigheden elk vraagt (Tuinzaadbedrijven), en laat oefenen op het type truck en de hulpstukken die de bestuurder gebruikt (HSE).
• Genoeg praktijk. De HSE noemt als voorbeeld maximaal 3 cursisten per instructeur en per truck, behalve bij de theorie.
• Een echte toets in theorie en praktijk, bij voorkeur in uw eigen werkomgeving (Handel groeit).
• Een deskundige instructeur. Opgeleid in lesgeven en toetsen, zelf getoetst op dat type truck en bekend met uw soort werk. Vraag om een geldig instructeurscertificaat, een verzekering en bewijs dat de instructeur op deze trucks kan opleiden (HSE).
• Bij u of bij de opleider. In uw bedrijf zijn het basisdeel en het bedrijfsspecifieke deel te combineren (STL); de basisopleiding vindt wel buiten het lopende werk plaats (HSE).
• Erkenning waar nodig. Voor code 95 een door het CBR erkende opleider, voor SOG-P een door SSVV erkende opleider en examencentrum.

De opleiding vastleggen

Leg per bestuurder vast welke opleiding en toets die volgde, wanneer en bij wie, met een kopie van het certificaat (HSE, Handel groeit). Geef daarna schriftelijk toestemming voor de trucks waarop de bestuurder is opgeleid, met naam, datum, type truck en eventuele beperkingen (HSE); de arbocatalogus Tuinzaadbedrijven wijst daarvoor per bedrijf iemand aan. Zo’n administratie laat volgens de HSE zien dat bestuurders zijn opgeleid en wanneer herhaling nodig is.

Advies over het juiste type truck

Welke opleiding nodig is, hangt af van het type truck. Twijfelt u welk type bij uw werk past? Als officiële Hyundai-importeur denken wij mee: bel 0168 467 467 of neem contact op; wij reageren binnen 24 uur op werkdagen.